مبارزه موثر مكزيكوسيتي براي هواي پاك


نويسنده: امير فيروزي راد

شهر مكزيكوسيتي كه در رده بندي سازمان ملل متحد در بحث آلوده ترين شهرهاي جهان در سال 1992، جايگاه نخست را به خود اختصاص داده بود در حال حاضر با كاهش 75 درصدي گازهاي سمي هواي خود، در زمينه حل مشكل آلودگي هوا به الگويي براي ساير شهرهاي جهان تبديل شده است. به گزارش سبزپرس و به نقل از خبرگزاري آسوشيتدپرس، مكزيكوسيتي پايتخت مكزيك روزگاري شاهد دوچرخه سواران ماسك به دهان و مرگ پرنده ها هنگام پرواز بود. كودكان اين شهر هنگامي كه مي خواستند آسمان را تصوير كنند از مداد قهوه يي استفاده مي كردند و مقدار ازن در هواي شهر در 97 درصد روزهاي سال بالاتر از سطح خطرناك بود اما در حال حاضر و بنا بر گزارش بانك جهاني پايتخت هايي چون پكن، قاهره، دهلي نو و ليما هواي آلوده تري نسبت به مكزيكوسيتي دارند و دست كم هوا در 30 شهر بزرگ ديگر جهان بسيار سمي تر از پايتخت مكزيك است. «سرجيو جلينك» يكي از سخنگويان بانك جهاني كه در اجلاس زيست محيطي ماه گذشته مكزيكوسيتي شركت كرده بود، معتقد است هنگامي كه رهبران كشورهاي امريكايي در اين نشست شرايط جديد شهر را ديدند به اين باور رسيدند كه مكزيكوسيتي يك الگوي رشد كامل است. در آغاز فصل زمستان كه بدترين فصل آلودگي شهرها است، برنامه سه ميليارد دلاري مكزيكوسيتي تا سال 2012 براي گسترش ناوگان حمل و نقل عمومي و كاهش آلودگي هوا توسط مسوولان شهر اعلام شد.
    يك برنده نوبل شيمي مي گويد: «رشد بسيار عمده يي وجود دارد و اين بسيار مهم است كه نشان داده شود چنين رشدي قابل دسترسي است.» «ماريو مولينا» برنده نوبل شيمي و عضو تيم انتقالي باراك اوباما، رئيس جمهور منتخب امريكا، در بخش محيط زيست مي افزايد: «اما هنوز راه زيادي تا رسيدن به هواي رضايت بخش مانده است.» «آدريان فرناندز» مدير موسسه ملي اكولوژي مكزيك، جغرافيا و جمعيت مكزيكوسيتي كه در كنار كوه هاي آتشفشان و در ارتفاع بلندي قرار گرفته است را علت تبديل اين شهر به «كارخانه يي فوق العاده» براي توليد آلودگي مي داند. در هواي رقيق ارتفاع 7300 فوتي، بنزين با بهره وري بسيار پاييني مي سوزد كه در نتيجه ذرات معلقي را منتشر مي كند كه در فرآيند سوختن بنزين استفاده نشده باقي مانده بودند و در هواي رقيق كه غلظت اكسيژن كم است مردم بايد عميق تر نفس بكشند تا شش هاي خود را پر كنند: در نتيجه سموم بيشتري را نيز تنفس مي كنند.
    مكزيكوسيتي و حومه آن، از جمعيت سه ميليون نفري در سال 1950 به بيش از 20ميليون نفر شهروند فعلي رسيده اند كه باعث مي شود اين منطقه پس از توكيو به بزرگ ترين مركز زندگي مدني انسان روي زمين تبديل شود: غولي با چهار ميليون اتومبيل كه عامل 70 تا 80 درصد آلودگي شهر هستند. اهالي مكزيكوسيتي در نخستين انتخابات آزاد و دموكراتيك شهرداري خود در سال 1997 نامزد حزب انقلاب دموكراتيك را كه علايق زيست محيطي عميقي دارد انتخاب كردند: شخصي كه از آن زمان تاكنون قدرت سياسي را در شهر به دست دارد. پايتخت مكزيك اكنون شاهد اميدهايي است كه از كاهش 12 درصدي گازهاي گلخانه يي تا سال 2020 و مبارزه براي رسيدن به رقم 5/82 درصد از سفرهاي شهري با استفاده از سيستم حمل و نقل عمومي حكايت دارند. زماني كارلوس فوئنتس، برنده جايزه نوبل ادبيات، نام جديدي روي مكزيكوسيتي گذاشته بود و آن را «ميك سيكوسيتي» يا «شهري كه بيمار مي سازد» مي ناميد اما اكنون براساس بررسي هاي انجام شده مقدار سرب هوا در مقايسه با سال 1990 حدود 95 درصد و دي اكسيد گوگرد 86 درصد، منواكسيدكربن 74درصد و بالاترين سطح گاز ازن 57 درصد در مقايسه با سال 1991 كاهش داشته اند. مكزيكوسيتي كار زيادي روي تكنولوژي و قوانين جاري خود كرده است: عرضه بنزين بدون سرب، اجباري شدن كاتاليزورهاي تبديل كننده براي اتومبيل هاي جديد، تعطيلي يك پالايشگاه بسيار بزرگ، انتقال نيروگاه ها به نقاط دور از شهر و فشار براي تغيير سوخت آنها از نفت به گاز طبيعي و از مركزيت انداختن بعضي مناطق پرترافيك شهر از جمله اين كارها بوده است. البته با وجود همه اين پيشرفت ها دولت فدرال هنوز هم به بنزين سوبسيد مي دهد و عرضه سوخت با گوگرد كمتر با تاخير روبه رو است. به علاوه بسياري از كاميون ها و اتوبوس ها از انجام آزمايش آلودگي معاف هستند و سطح گاز ازن در نيمي از روزهاي سال از اندازه استاندارد خود بالاتر است.