دوره های ضمن خدمت
فرم دوره های ضمن خدمت تخصصی برگزار شده در سه سال تحصیلی گذشته ( از مهر 87 لغایت مهر ماه 90 ) در سطح استان کرمانشاه
|
ردیف |
عنوان دوره |
کد دوره |
میزان ساعت |
سال برگزاری |
تعداد شرکت کنندگان |
درصد شرکت کنندگان از کل دبیران |
|
1 |
بررسی تحلیل و روش تدریس شیمی پیش دانشگاهی وبازآموزی |
91202101 |
40 |
89 |
28 |
2 /8 % |
|
2 |
مهارت آزمایشگاهی شیمی |
91203240 |
40 |
87 |
31 |
1/9% |
|
3 |
بررسی وتحلیل روش تدریس شیمی 1 وآز |
91201501 |
40 |
86 |
45 |
2/13% |
|
4 |
بررسی وتحلیل روش تدریس شیمی 2 |
91201704 |
40 |
86 |
4 |
17/1% |
|
5 |
بررسی وتحلیل شیمی پیش دانشگاهی |
91202101 |
28 |
86 |
28 |
2/8 % |
|
6 |
کاربرد وسایل آزمایشگاهی و نگهداری آن |
91203234 |
20 |
86 |
2 |
5/0% |
نتایج ارزیابی سوالات شیمی3 خرداد 90
جدول میانگین ارزیابی پرسش نامه های تکمیل شده برای سوالات شیمی 3 خرداد 90
توسط دبیران شیمی استان کرمانشاه
در سال تحصیلی 91-90
|
ملاك هاي عمومي: ميانگين از 9 = 8/7
|
|
ملاك هاي تخصصي: ميانگين از 22= 86/18
|
|
ملاك هاي ویژه: ميانگين از 3= 9/2
|
|
ميانگين كل از 34 = 15/29
|
|
تعداد دبيران شركت كننده در نظر سنجي: 25
|
دانلود مجله رشد آموزشی شیمی

به پیوند های روزانه مراجعه شود
بارم بندی
|
توجه به ۲۰ نمره ای شدن دروس پیش دانشگاهی در سال جاری،بارم بندی درس شیمی پیش دانشگاهی، که از سوی دفتر متوسطه نظری ارسال شده است، به شرح زیر تقدیم می شود:
| ||||||||||||||||||||||||||
|
| ||||||||||||||||||||||||||
گردهمایی
بسمه تعالی
سرگروههای محترم مناطق ونواحی استان کرمانشاه
به اطلاع می رساند جلسه گردهمایی سرگروههای شیمی مناطق ونواحی استان
در تاریخ ۳۰/۸/۱۳۹۰ ساعت ۹ صبح در محل پژوهشکده تعلیم وتربیت (مقابل شرکت نفت) برگزار میگردد
برنامه عملیاتی گروه شیمی استان در سال تحصیلی 91-90
به نام خدا
معاونت آموزش متوسطه
برنامه عملیاتی سالانه گروه درسی شیمی استان کرمانشاه سال تحصیلی 91/90
|
زمان |
مقدار |
واحد |
فعالیت |
ردیف |
برنامه | |
|
15/11/90 |
1 |
مگابایت |
بسترسازی ونهادینه درفرایند یاد دهی –یادگیریICT
|
1 |
طراحی آموزشی (بهبود روشهای یاددهی ویادگیری) | |
|
15/11/90 |
3 |
مسابقه |
طراحی و اجرای آزمایش های خلاق،کم هزینه و پرکاربرد با هدف انتقال یک مفهوم علمی معین(به مناسبت سال جهانی شیمی) مفهوم فاز و کاربرد آن در کتاب شیمی3 صفحه 76 |
2 | ||
|
15/8/90 |
1 |
مگابایت |
تهیه جزوه کمک آموزشی درس شیمی 3 |
3 | ||
|
30/8/90 |
1 |
جلسه |
برگزاری گردهمایی سرگروههای آموزشی نواحی ومناطق |
4 | ||
|
طول سال تحصیلی |
15 |
کلاس |
بازدید ازمدارس وکلاس درس – نظارت وپیگیری برنمرات مستمر |
5 | ||
|
| ||||||
|
دی 90 |
20 |
مسابقه |
مسابقه تولید وطراحی وسایل کمک آموزشی |
1 |
خلاقیت و نوآوری | |
|
متناسب با برنامه سازمان |
1 |
برنامه |
یرگزاری کلاس آموزشی پرورش خلاقیت دبیران شیمی |
2 | ||
|
اردیبهشت 90 |
1 |
مسابقه |
برگزاری مسابقه علمی - آزمایشگاهی |
3 | ||
|
طول سال تحصیلی |
4 |
مگابایت |
ارسال مقاله برای فصلنامه الکترونیکی دبیرخانه شیمی |
4 | ||
|
| ||||||
|
اسفند 90 |
3 |
مسابقه |
طراحی و تهیه کلیپ آموزشی با محوریت کتاب شیمی 3 (محلول ها – ازکتاب شیمی3 صفحه 75 تا 79)
|
1 |
نقد وبررسی کتاب | |
|
| ||||||
|
آذر 90 |
1 |
برنامه |
تحلیل آزمون هماهنگ كشوري شیمی 3 خرداد 90 |
1 |
سنجش وارزیابی | |
|
آذر90 |
24 |
مسابقه |
بررسی وتحلیل سئوالات شیمی 2 درخرداد 90 |
2 | ||
|
دی 90 |
1 |
مگابایت |
تهیه بانک سئوال شیمی از درس شیمی 2 |
3 | ||
|
طول سال تحصیلی |
10 |
برنامه |
بازدید از فعالیت گروه های درسی شیمی نواحی ومناطق |
4 | ||
|
طول سال تحصیلی |
24 |
برنامه |
ارزیابی عملکرد نواحی ومناطق گروههای شیمی نواحی ومناطق |
5 | ||
آغاز سال تحصیلی
سال تحصیلی جدید بر شما همکاران گرامی مبارک باد
گزارش بازدید از تصفیه خانه فاضلاب کرمانشاه
ویـژگـیـهـای جـغـرا فـیـا یـی:
شهر کرما نشا ه مرکز استان کرمانشاه در محدوده ای از طول جغرا فیا یی 47 درجه و 10 دقیقه شرقی و عرض جغرا فیا یی 34 درجه تا 47 درجه و 24 دقیقه شمالی در میا نه ضلع غربی کشور وا قع شده است0رودخا نه قره سو عملا شهر را به دو قسمت شمالی و جنوبی تقسیم کرده است 0 ارتفاع شهر نسبت به سطح دریا در قسمت شمالی بین 1340 متر و در دامنه ارتفاعات شمالی تا 1300 متر در ساحل رودخا نه قره سو و در قسمت جنوبی بین 1460 متر در دامنه ارتفاعات جنوبی تا 1300 متر در ساحل رودخا نه قره سو تغییر میکند0 ارتفاع متوسط آن از سطح دریا 1322 متر میباشد
تـا ریـخـچـه :
مساحت در نظر گرفته شده برای تصفیه خا نه 78 هکتار می باشد جمعیت تحت پوشش درا بتـدای طرح برا بر 400 هزار نفر با ظرفیت دبی روزانه 60 هزار متر مکعب در سال 1378 جهت اجرا به تصویب رسیدعملیات اجرایی شبکه جمع آوری وا نتقا ل در سال 1372 و مدول 1 تصفیه خا نه و همچنین دو واحد ایستگاه پمپاژ در سال 1378 شروع گردید فـرایـنـد تـصـفـیـه روش لـجـن فـعـا ل از نـوع مـتـعـارف میباشد
دراوا سـط پـا ئیـز 1384 بهـره برداری از تـصفیـه خـانـه فا ضلاب شهـر کرمانشـاه آغـاز گـردیـد.
شـرح مـخـتـصـری از عـمـلـیـا ت تـصـفـیـه :
سنجش و ارزشیابی پیشرفت تحصیلی دانش آموزان
سنجش و ارزشیابی پیشرفت تحصیلی دانش آموزان
یكي از ملاكهاي عدم موفقيت نظام اموزشي ميزان افت تحصيلي است كه همه ساله به ميزان بسيار زيادي امكانات و منابع و استعدادهاي بالقوه انساني و اقتصادي را تلف مي كند و اثرات غيرقابل جبراني را در ابعاد فردي و اجتماعي به جا مي گذارد منظور از موفقيت معلم همان ميزان موفقيت معلم در نزديك تر شدن هرچه بيشتر به اهداف از پيش تعيين شده است توجه به هدفهاي رفتاري و ايجاد هماهنگي بين برنامه هاي درسي با نيازهاي عاطفي دانش آموزان در بهبود
كا ركلاس اهميت دارد. مهم ترين ابزاري كه در راستاي دستيابي و سنجش اهداف آموزش و پروش به كار مي رود بويژه ارزشيابي مستمر است. ارزشيابي مستمر در ويرايش آموزش، بهتر شدن مواد آموزشي ، تصميم گيري و ايجاد انگيزش در دانش آموز نقش مهمي دارد و به عنوان يك روش حساسيت زدايي منظم و درجهت اصلاح برنامه هاي درسي و روشهاي تدريس استفاده مي شود براي دست يافتن به نتايج مورد نظر در يادگيري، تعيين و طبقه بندي هدفهاي آموزشي از اهميت ويژه اي برخوردا ر است شناخت و عاطفه دو عنصر اساسي د ر يادگيري هستند پژوهش درعمل اين حركت نوين، اميدها و افقهاي تازه اي را پيش روي معلم و مسئولين آموزشي قرار مي دهد تا بتوانند هرچه آسانتر موجب افزايش بهره وري آموزش شوند
به نام خدا
سال نو ، از آغوش مطهر خداوند فرا میرسد
وقلب من نیایش می کند:
خدایا! مرا متبرک کن
تا که هر روز در راه رسیدن به «تو» گام بر دارم
همکاران گرامی سال نو مبارک
.
مسابقه
به نام خدا
با سلام و تبریک سال جهانی شیمی به همکاران محترم به اطلاع می رساند مسابقه طراحی تکالیف کمک درسی مکمل آموزشی وتولید وطراحی وسایل کمک آموزشی جهت همکاران شیمی با شرایط زیر برگزار می گردد:
طراحی تکالیف کمک درسی مکمل آموزشی
منبع :کتاب شیمی ۳ فصل اول
تاریخ تحویل به ناحیه یا منطقه :۱/۱۱/۸۹
تاریخ ارسال اثر به استان :۱/۱۲/۸۹
تولید وطراحی وسایل کمک آموزشی
کتاب شیمی ۱و۲و۳وپیش دانشگاهی کلیه سرفصل های کتاب درسی
ویژگی وسیله طراحی شده :کمک آموزشی + نرم افزار
تاریخ تحویل به ناحیه یا منطقه :۱/۱۱/۸۹
تاریخ ارسال اثر به استان :۱۵/۱۱/۸۹
مسابقه دبیران شیمی کشور
به نام خدا
از آنجا که دبیرخانه راهبردی درس شیمی کشور در نظر دارد مسابقاتی بین دبیران شیمی کشور برگزار نماید
لذا از دبیران شیمی متقاضی شرکت
در مسابقه خواهشمند است تا تاریخ 15/11/89 آثار خود را با موضوع پیشنهادی دبیرخانه برای استان
کرمانشاه به گروه شیمی استان ازسال نمایند
عناوین مسابقه :
1) تهیه کلیپ آموزشی در آموزش شیمی پایه چهارم (پیش دانشگاهی )
2) بهترین شبیه سازی یا آنالوگ
توصیف مفاهیم شیمی در پایه چهارم پیش دانشگاهی
موضوع انتخابی استان کرمانشاه :
بازها نیز ضعیف یا قوی هستند - ثابت یونش بازها - محاسبه PH محلول بازهای قوی از
صفحه 68 تا 72
بسمه تعالی
به اطلاع همکاران محترم گروه شیمی می رساند جلسه گردهمایی سرگروههای شیمی استان کرمانشاه در روز دوشنبه ۲۴/۸/۸۹ ساعت ۱۱-۹ صبح در محل پژوهشکده تعلیم وتربیت (مقابل شرکت نفت ) برگزار می گردد دستور کار جلسه به شرح زیر می با شد :
۱- اعلام برنامه عملیاتی
۲- گزارش عملکرد سال قبل
۳- کارگاه - آزمایشگاه
۴- بحث وتبادل نظر همکاران
برنامه عملیاتی 90-89
بسمه تعالی
اداره کل آموزش وپرورش استان کرمانشاه
برنامه عملیاتی سالانه گروه شیمی کارشناسی تکنولوژی وگروه های آموزشی دوره متوسطه نظری سال تحصیلی 90-89
|
زمان |
مقدار |
واحد |
فعالیت |
ردیف |
برنامه |
|
24/8/89 |
1 |
جلسه |
برگزاری گردهمایی سرگروههای آموزشی نواحی و مناطق |
1 |
طراحی آموزشی(بهبود روشهای یاددهی ویادگیری ) |
|
1/7/89 تا25/12/89 |
1 |
برنامه |
تدوین بروشور آموزشی در راستای مفاهیم آموزشی با رویکرد روشهای فعال تدریس |
2 | |
|
در طول سال تحصیلی |
6 |
کلاس |
بازدید از مدارس و کلاس درس و نظارت بر فرایند تدریس |
3 | |
|
فروردین 90 |
3 |
برنامه |
کلیپ های آموزشی در آموزش شیمی پایه چهارم (پیش دانشگاهی) |
4 | |
|
15/7/89تا 15/12/89 |
1 |
برنامه |
مسابقه تولید وطراحی وسایل آموزشی در درس شیمی |
1 |
خلاقیت ونو آوری |
|
1/7/89 تا25/12/89 |
1 |
برنامه |
فرا خوان تجربیات خلاقانه دبیران درس شیمی |
2 | |
|
تا 15/2/90 30/8/89 |
1 |
برنامه |
تشکیل نما یشگاه از فعالیت های خلاقانه دانش آموزان درس شیمی |
3 | |
|
30/8/89 تا 31/4/90 |
1 |
مسابقه |
برگزاری مسابقات علمی - آزمایشگاهی درس شیمی |
4 | |
|
در طول سال تحصیلی |
1 |
مگابایت |
غنی سازی و به روز رسانی وبلاگ گروه درسی |
5 | |
|
فروردین 90 |
3 |
برنامه |
بهترین شبیه سازی یا آنالوگ برای توصیف مفاهیم شیمی در پایه چهارم (پیش دانشگاهی) |
6 | |
|
آذر 89 |
1 |
جلسه |
برگزاری نشست مشترک با اساتید دانشگاهها و مراکز آموزش عالی در خصوص محتوای کتب درسی شیمی |
1 |
نقد و بررسی کتاب |
|
15/7/89تا 15/12/89 |
1 |
برنامه |
برگزاری مسابقه طراحی تکالیف کمک درسی |
2 | |
|
آبان 89 |
1 |
جلسه |
شرکت در گردهمایی سرگروههای آموزشی با حضور مولفین کتب درسی |
3 | |
|
تا 31/3/90 1/7/89 |
1 |
برنامه |
ارزیابی عملکرد نواحی و مناطق گروه شیمی |
1 |
سنجش وارزیابی |
|
در طول سال تحصیلی |
3 |
برنامه |
بازدید از چگونگی فعالیت گروههای درسی نواحی ومناطق درس شیمی |
2 | |
|
تا 30/9/89 15/7/89 |
1 |
برنامه |
معرفی شیوه های ارزشیابی درس شیمی در قالب بروشور |
3 | |
|
آبان 89 |
1 |
برنامه |
تحلیل جامع از وضعیت آموزشی درس شیمی |
4 | |
|
آبان 89 |
1 |
مجلد |
بررسی وتحلیل سوالات امتحان نهایی شیمی 3 خرداد و شهریور 89 |
5 |
نتایج مسابقات علمی آزمایشگاهی
| ردیف | نام ونام خانوادگی | رتبه | منطقه |
| ۱ | ایوب ویسمرادی |
اول |
جوانرود |
| ۲ | صمد امینی | دوم | اسلام آباد غرب |
| ۳ | پیام مسگریان | سوم | ناحیه ۲ کرمانشاه |
| ۴ | مریم اکبری | چهارم | گیلانغرب |
| ۵ | فاطمه تجر | پنجم | ناحیه ۱ کرمانشاه |
بازدید گروه شیمی استان
پیرو هماهنگی های انجام شده با سازمان آموزش وپرورش استان کرمانشاه ومجتمع کشت و صنعت نازگل کرمانشاه
گروه شیمی استان کرمانشاه در نظر دارد در تاریخ دوشنبه ۳/۳/۸۹ بازدیدی از کارخانه روغن نباتی نازگل
به عمل آورد دبیران شیمی نواحی سه گانه ضمن هماهنگی با سرگروههای مربوطه مجاز به شرکت در
این بازدید می باشند
نتایج مسابقات علمی شیمی استان کرمانشاه
| اعلام نتایج مسابقه علمی دانش آموزی درس شیمی استان کرمانشاه -فروردین 89 | ||||||||
| رتبه | نمره | ناحیه /منطقه | نام /نام خانوادگی | ردیف | ||||
| اول | 28 | قصرشیرین | نویدییلاقیان | 1 | ||||
| دوم | 25 | هرسین | عاطفه افضلی | 2 | ||||
| سوم | 24.3 | نوسود | کامران باویسی | 3 | ||||
| سوم | 24.3 | ناحیه2 | مهسافتاحی | 4 | ||||
| چهارم | 24 | صحنه | زینب محمدی | 5 | ||||
| پنجم | 23.6 | پاوه | ماجدولدبیگی | 6 | ||||
| ششم | 21.3 | سرپل ذهاب | زهراشکربیگی | 7 | ||||
| ششم | 21.3 | ناحیه2 | فرشیدکرمی | 8 | ||||
| هفتم | 21 | سنقر | پریسا عزتی | 9 | ||||
| هشتم | 20.6 | ماهیدشت | الهام آقایی | 10 | ||||
| نهم | 20.3 | اسلام آباد | پیام کرمجانی | 11 | ||||
| نهم | 20.3 | سنقر | طیبه گنجابی | 12 | ||||
| نهم | 20.3 | گیلانغرب | مریم اکبری | 13 | ||||
| دهم | 20 | کنگاور | صباشوهپر | 14 | ||||
| یازدهم | 19.6 | ناحیه3 | مهدی فرزندوی | 15 | ||||
| دوازدهم | 18.3 | جوانرود | پریناویسی | 16 | ||||
| سیزدهم | 17.6 | گهواره | سیدفرزانه مرتضوی | 17 | ||||
| چهاردهم | 17 | دالاهو | افسانه شیرپور | 18 | ||||
| پانزدهم | 16.3 | روانسر | صهیب رحمانی | 19 | ||||
| پانزدهم | 16.3 | ناحیه3 | میلادویسی نژاد | 20 | ||||
| شانزدهم | 15.6 | دالاهو | دنیاصفری | 21 | ||||
| هفدهم | 14 | سنقر | محمدکیهانی | 22 | ||||
| هیجدهم | 10 | سنقر | امیرپرتوی | 23 | ||||
| نوزدهم | 9.3 | گواور | مریم محمدیاری | 24 | ||||
| بیستم | 8 | حمیل | معصومه رشیدی | 25 | ||||
| بیست ویکم | 6 | باینگان | دیمن خسروی زاده | 26 | ||||
| بیست ودوم | 5.3 | کنگاور | رضاکارخانه ای | 27 | ||||
| بیست وسوم | 4 | ثلاث باباجانی | وهاب اله کرمی | 28 | ||||
| بیست وچهارم | 3.6 | دینور | کلثوم طهماسبی | 29 | ||||
سنگين ترين عنصر جهان نامگذاري شد
اتحاديه بين المللي شيمي نام سنگين ترين عنصر جهان را که به وسيله تيم کاشف اين عنصر کوپرنيکيوم پيشنهاد شده بود پذيرفت و رسماً به ثبت رساند.
سنگين ترين عنصر شناخته شده جهان به احترام اخترشناس مشهور «نيکلاس کوپرنيک» کوپرنيکيوم نام گرفت. عنصر کوپرنيکيوم از شماره اتمي 112 برخوردار است. اين عدد تعداد پروتون ها را در نوکلئوس يک اتم تعيين مي کند. اين عنصر 227 بار از هيدروژن سنگين تر بوده و به همين دليل سنگين ترين عنصري است که تا به حال به صورت رسمي به وسيله اتحاديه بين المللي شيمي شناسايي شده است.
نام کوپرنيکيوم از سوي گروه کاشف اين عنصر پيشنهاد شده است. اين گروه با پيروي از سنت نامگذاري عناصر شيميايي براساس نام دانشمندان شهير نام نيکلاس کوپرنيک را براي نامگذاري اين عنصر پيشنهاد داده بودند و اتحاديه بين المللي شيمي نيز موافقت با اين نام را در روز 19 فوريه 2010 روز تولد کوپرنيک اعلام کرد. کوپرنيک اخترشناسي بوده است که مطالعات خود را در زمينه اخترشناسي مدرن و خورشيد محور دنبال کرده است.
روزنامه ايران > شماره 4446 9/12/88 > صفحه 5 (دانش) > متن
در صفر مطلق چه اتفاقی میافتد
- آیا میدانید در دمای صفر مطلق (273 – سانتیگراد) چه اتفاقاتی میافتد؟ چرا دستیابی به این دما هیچ وقت در عمل امکانپذیر نیست و چه نقاط یا اجرامی در زمین، یا حتی دنیا وجود دارند که به این دما نزدیکند؟
حتما درباره صفر مطلق شنیدهاید، تقریبا 273 درجه سانتیگراد زیر صفر. آیا میدانید در این دمای خاص چه اتفاقاتی میافتد؟ چرا دستیابی به این دما هیچ وقت در عمل امکانپذیر نبوده است؟ و چه نقاط یا اجرامی در زمین، یا حتی دنیا وجود دارند که به این دما نزدیکند؟
در واقع به نظر میرسد که هنوز هم ما جواب این سوالها را کامل نمیدانیم، زیرا اتفاقاتی که در این دما میافتند، همچنان شگفتانگیز و غافلگیرکننده است. برای نمونه، هفته پیش دانشمندان اعلام کردهاند که مولکولهای گاز بسیار سرد شده میتوانند تا صد بار بیشتر از مولکولهای گاز در دمای اتاق، واکنش شیمیایی داشته باشند.
به گزارش نیوساینتیست، در آزمایشهایی که در دمای نزدیک به دمای اتاق صورت میگیرند، واکنشهای شیمیایی با کاهش دما کندتر میشوند. اما اخیرا دانشمندان متوجه شدهاند که در دمای نزدیک به صفر مطلق (15/273- سانتیگراد یا صفر درجه کلوین) تبادل اتمها کماکان انجام میگیرد و این امر، باعث ایجاد اتصالات شیمیایی جدید در این فراید میشود. به نظر میرسد این فرایند مدیون تاثیرات خارقالعاده کوانتومی است که قابلیتهای مولکولها را در دمای پایین افزایش میدهد.
به گفته دبورا جین از دانشگاه کلرادو که مقالهای در مورد این یافته جدید منتشر کرده، شاید خیلی منطقی به نظر برسد که انتظار نداشته باشیم در صفر مطلق اثری از واکنشهای شیمیایی باشد، اما در واقع این طور نیست و در این دما واکنشهای فراوانی صورت میگیرد.
اما چرا دست یافتن به دمای صفر مطلق غیرممکن است؟
از نظر عملی، این کار نیاز به این دارد که گرمای گاز را بگیرید؛ اما هر چه دما را پایین بیاورید، گرمای بیشتری را باید از گاز بگیرید. در واقع برای رسیدن به صفر مطلق باید این کار را تا بینهایت ادامه داد. در زبان کوانتوم، باید به سراغ اصل عدم قطعیت هایزنبرگ برویم که میگوید هر چه دقیقتر در مورد سرعت یک ذره بدانیم، کمتر در مورد موقعیت آن خواهیم دانست و برعکس. بنابراین اگر میدانید که اتمهایتان در آزمایشتان وجود دارند، باید تاحدی نسبت به سرعت حرکت آنها و این که بالای صفر مطلق هستند یا نه، نامطمئن باشید، مگر این که وسعت آزمایش شما به اندازه کل هستی باشد!
فکر میکنید سردترین جای منظومه شمسی ما کجاست؟
سردترین جایی که تا به حال در منظومه شمسی ما پیدا شده، روی کره ماه است. سال گذشته، ماهواره اکتشافی ماه ناسا، دمای گودال همیشه در سایهای را در قطب جنوب ماه اندازهگیری کرد: 240- درجه سانتیگراد. این دما حتی از دمای اندازهگیری شده برای پلوتو که فاصلهاش از خورشید 40 برابر فاصله زمین از خورشید است نیز 10 درجه سردتر است.
فکر میکنید سردترین جرم طبیعی دنیا چه چیزی باشد؟
سردترین جای شناخته شده دنیا، قلب سحابی بومرنگ است که در منظومه قنطورس قرار گرفته و پنجهزار سال نوری با ما فاصله دارد. دانشمندان در سال 1997/ 1376 گزارش کردند که گازهای به جا مانده از یک ستاره مرکزی در حال مرگ، با سرعت خبرهکنندهای جارو میشوند و آن ناحیه از فضا تا دمای یک درجه کلوین سرد شده است، یعنی تنها یک درجه گرمتر از دمای صفر مطلق. معمولا آثار به جا مانده از تشعشعات حاصل از انفجار بزرگ، یا همان تابش ریزموج زمینه کیهانی، ابرهای گازی موجود در فضا را تا 2.7 کلوین گرم می کند. اما انبساط سحابی بومرنگ نوعی یخچال کیهانی پدید آورده که باعث میشود گازها سرمای غیرعادی خود را همچنان حفظ کنند و گرمتر از این نشوند.
با این حساب، سردترین جسم موجود در فضا چیست؟
اگر ماهوارههای مصنوعی را هم به حساب بیاورید، هنوز اجرام سردتری هم پیدا میشود. برخی ابزار موجود در تلسکوپ فضایی پلانک متعلق به آژانس فضایی اروپا، که اردیبهشت ماه 1388 به فضا پرتاب شد، تا دمای 0.1 کلوین سرد شدهاند تا پارازیتهای ریزموجی را که ممکن است دید ماهواره را مختل نمایند، متوقف کنند. محیط فضا، در ترکیب با سیستمهای خنککننده مکانیکی و سرمازاهایی که از گازهای هلیوم و هیدروژن استفاده میکردند، طی چهار مرحله متوالی توانستند سردترین جرم فضا را در 0.1 کلوین نگه دارند.
کمترین دمایی که در آزمایشگاهها به آن دست یافتهایم، چه قدر بوده است؟
با همه آنچه گفته شد، رکورد کمترین دما متعلق به یک آزمایشگاه روی سیاره زمین است. در سال 2003/ 1382 دانشمندان موسسه فناوری ماساچوست (ام.آی.تی) اعلام کردند که ابری از اتمهای سدیم را تا 0.45 نانوکلوین سرد کردهاند، که این رقم رکورد را شکست. پیش از آن، در سال 1999/ 1378 دانشمندان دانشگاه صنعتی هلسینکی در کشور فنلاند توانسته بودند قطعهای از فلز رودیم را تا 1 نانوکلوین سرد نمایند. با این وجود، این دما تنها برای نوع خاصی از جنبش (که در کوانتوم چرخش هستهای نامیده میشود) است و نه دمای کلی همه جنبشهای ممکن.
فکر میکنید گازها در دمای نزدیک به صفر مطلق چه رفتار عجیب و غریبی از خود نشان میدهند؟
در گازها، مایعات و جامداتی که روزمره با آنها سر و کار داریم، جنبش اتمها و مولکولها و برخورد آنها با یکدیگر باعث گرما یا انرژی حرارتی میشود. اما در دماهای بسیار پایین، چنین نیست. در این دماها، قوانین عجیب مکانیک کوانتوم حاکم است؛ به طوری که مولکولها به روال معمول با یکدیگر برخورد نمیکنند، بلکه امواج مکانیکی کوانتوم آنها گسترش مییابند و با هم همپوشانی پیدا میکنند. وقتی آنها بدین صورت همپوشانی پیدا میکنند، حالت چگالش بوز- انیشتین را شکل میدهند که در آن، اتمها به نحوی رفتار میکنند که انگار یک اَبَراتم واحد هستند. اولین چگالش بوز- انیشتین خالص، در سال 1995/ 1374 در کلرادو با استفاده از ابر اتمهای روبیدیومی ساخته شد که تا دمای کمتر از 170 درجه کلوین سرد شده بودند و پدیدآورندگان آن، توانستند جایزه نوبل فیزیک را از آن خود کنند.
تاریخ ۰۳/۱۲/۱۳۸۸